ابوالقاسم شاكر

115

تاريخ تشيع در ايران (فارسى)

پيوستند و در نتيجهء پايدارى آنان ، ابن ياقوت شكست خورده ، به فارس گريخت و اصفهان به تصرف على درآمد . مرداويج برادر خود وشمگير را به سوى اصفهان روانه كرد و نامه تهديدآميزى براى على فرستاد . على صلاح ديد اصفهان را ترك كند . وى پس از جمع‌آورى اموال ، به سوى ارَّجان « 1 » حركت كرد . ابوبكر بن ياقوت ، فرماندار آن شهر ، بدون جنگ ، شهر را رها كرده به رامهرمز گريخت و على بن بويه ، وارد ارجان شده اموال ، بسيارى به دست آورد . « 2 » 4 - 1 . استقرار حكومت آل بويه پس از آن كه على بن بويه بر ارّجان تسلط يافت ، نامه‌اى از ابوطالب زيد بن على نوبندگانى به دستش رسيد كه از او خواسته بود هر چه زودتر به شيراز بيايد ؛ چرا كه به گفته او ياقوت ، حاكم شيراز ، نيرويى نداشت و اموال مردم را چپاول مىكرد . از اين رو ، به سوى نوبندگان حركت كرد و نيروى دو هزار نفرى ياقوت ، نتوانست مانع رسيدن آنان به آنجا شود . پس از سلطه بر نوبندگان ، برادرش حسن را مأمور تسخير كازرون و ديگر مناطق فارس كرد . ياقوت ، نيرويى به جنگ او فرستاد ؛ ولى حسن ، پيروز شد و كازرون را گشود و غنايم بسيارى به دست آورد . سپس لشكر ياقوت را كه دوباره به اصفهان سلطه يافته بود و به مقابله با پسران بويه آمده بود در هم شكست و به نزد على بازگشت . در اين زمان ، على بن بويه به شدت از اتّحاد ياقوت و مرداويج بيمناك شد ، و با سپاه هشتصد نفرى خود به قصد پناهنده شدن به ماكان - كه اينك حاكم كرمان بود - از نوبندگان به اصطخر و از آنجا به بيدا - بيضاء - پناه برد ، امّا در كنار پلى نزديك اصطخر ، با نيروهاى ياقوت كه هفده هزار نفر بودند ، رو به رو شد و پس از جنگى سخت كه سه روز به طول انجاميد . سرانجام ، على بن بويه لشكر ياقوت را شكست داد و شيراز را به تصرف درآورد و دولت مستقل خود را در آنجا پى افكند . ولى مورخان فتح ارّجان در سال 321 هجرى را آغاز پايه‌گذارى دولت

--> ( 1 ) . ارَّجان را برخى پيش از اسلام از شهرهاى تابعهء اصفهان و برخى تابعهء اصطخر و برخى تابعهء رامهرمز دانسته‌اند . ( تاريخ تشيع ؛ ج 1 ، ص 31 ) ( 2 ) . دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ذيل عنوان « آل بويه » ؛ تاريخ تشيع ، ج 1 ، ص 30 - 31 .